Definitie & Doel
Sporten is een fysieke
bezigheid, dat staat buiten kijf. Toch krijgen de mentale aspecten bij
sportieve (top)prestaties steeds meer aandacht. Zinnen zoals 'Het hoofd
zat goed, maar de benen wilden niet mee' of 'Ze lieten het hoofd
hangen en hebben de match uit handen gegeven' zijn slechts twee van de
vele uitspraken die in interviews te horen zijn en die de impact van het
psychologische op de prestatie illustreren.
Het is dan ook niet te
verwonderen dat steeds meer atleten en trainers beroep doen op een
sportpsycholoog of een 'mental coach'. Toch bestaat hierover nog steeds
heel wat onduidelijkheid. Zo wordt mentale training soms verkeerdelijk
voorgesteld als een 'mentaal wondermiddel', de oplossing voor elk
probleem. Niets is echter minder waar: voordat de vruchten van een mentale
training geplukt kunnen worden, moet er heel wat geoefend worden. En zelfs
dan blijft elke atleet grenzen hebben...
Mentale training is dus zeker
geen garantie voor het behalen van medailles op wereldkampioenschappen of
Olympische Spelen - mocht dat wel zo zijn, dan waren alle sportpsychologen
topatleten! Het omgekeerde is echter wel waar: elke topatleet heeft heel
wat mentale training doorgemaakt. Misschien niet altijd bewust, en vaak
zonder te beseffen dat wat hij / zij doet onder de noemer 'mentale
training' valt, maar het is onmogelijk om het maximum uit jezelf te halen
als alle radertjes in de machine niet perfect in elkaar passen. En het
mentale is daar zeker een van: doorzettingsvermogen, omgaan met stress,
concentratie, goede communicatie met de coach en ploeggenoten... één voor
één essentiële vaardigheden.
Het doel van mentale training
kan dan ook het best omschreven worden als:
Atleten (en
begeleiders) de nodige mentale vaardigheden
aanleren
en
ondersteuning bieden zodat zij
optimaal kunnen
presteren
Zoals deze definitie al
aangeeft, kunnen er twee grote lijnen onderscheiden worden in de mentale
begeleiding. Vooreerst is er de 'preventieve' lijn: bepaalde mentale
vaardigheden zoals relaxatie, controle van je eigen gedachten, volgehouden
concentratie, visualisatie... worden aangeleerd en getraind zodat de
sportieve uitvoering geoptimaliseerd kan worden. Soms is het ook nodig
stappen te ondernemen om problemen in een latere fase te voorkomen. Zo zal
een jonge beloftevolle atleet die heel sterk gestuurd wordt vanuit zijn /
haar omgeving, de zelfstandigheid moeten ontwikkelen om later alleen naar
internationale wedstrijden te vertrekken. Daarnaast is het soms ook nodig
om ondersteuning te bieden, de eerder 'curatieve' lijn. Aan de top geraken
is een lange en vaak moeizame weg: soms gaat het minder goed, om welke
reden dan ook, een ernstige blessure brengt heel de planning in de war...
dan kan extra ondersteuning helpen om terug de eigen weg te vinden en
voort te gaan. Tenslotte wil ik nog eens benadrukken dat mentale training
tot doel heeft dat de atleet zijn / haar potentieel volledig kan
gebruiken en dus optimaal zal presteren binnen zijn / haar mogelijkheden.
top
Inleiding -
Definitie & Doel -
Vier mythes -
Werkwijze
Contact
webmaster